Jak szybko wrócić do pełnej sprawności po złamaniu?

Posted by | Rehabilitacja po złamaniu, Złamanie, Złamanie nogi | No Comments

Ze złamaniem najczęściej kojarzą nam się:

  • gips,
  • unieruchomienie,
  • chodzenie o kulach,
  • operacja,
  • nieużywanie ręki czy nogi przez jakiś okres czasu.

Czyli generalnie „w gips i nie ruszaj przez 8 tygodni”.  Właśnie na tym „nieruszaniu” chcę się skupić. Dla przykładu weźmy złamanie podudzia (kość piszczelowa) widoczne na zdjęciu poniżej. Złamanie powinno być zespolone operacyjnie bez unieruchomienia gipsowego na 6-8 tyg.  Chodzenie o dwóch kulach łokciowych.

Zdjęcie RTG prawej nogi po typowym złamaniu kości piszczelowej.

Żeby wszystko ładnie się zagoiło w terminie (6-8 tyg.) i nie doszło do powikłań (np. braku zrostu, przykurczy stopy, łydki i kolana, zmian troficznych na skórze)  noga nie może być zostawiona sama sobie tzn. unieruchomiona, nie dotykana, nie obciążana. Musi dostać od nas bodźce stymulujące ją do zrostu. Należy przestrzegać zasad:

  • w trakcie chodzenia o kulach noga nie może wisieć w powietrzu (należy opanować chód markowany, kiedy ręce przez kule przenoszą obciążenie, a chora noga ma kontakt z podłożem) – wymaga to ćwiczeń praktycznych, ale jest bardzo ważne!
  • wysokość kul powinna być odpowiednio dobrana do gabarytów pacjenta
  • w trakcie siedzenia na krześle noga oparta jest jak zdrowa (cała stopa na podłodze, kolano zgięte do 9o stopni),
  • nogę należy ćwiczyć  (tu przyda się fachowa pomoc fizjoterapeuty),
  • nogę należy stopniowo obciążać (nauka obciążania przy pomocy  wagi łazienkowej, którą pokazuję i zalecam moim pacjentom).

O obciążaniu nogi decyduje lekarz, adwokat Ci w tym nie pomoże :)  Jeżeli nic o tym nie wspomniał i nie przekazał informacji, że chodzenia o kulach musi ktoś (fizjoterapeuta) nauczyć, to niestety nie najlepiej o jego podejściu do zawodu świadczy.

Jak leczyć rwę kulszową?

Posted by | Leczenie bólu kręgosłupa, rehabilitacja, Rwa kulszowa | No Comments

O tym, czym jest rwa kulszowa pisałem w poprzednim poście.

Załóżmy, że ból w plecach pojawił się przy podnoszeniu zgrzewki wody mineralnej z podłogi.  Silny ból nie pozwolił Ci się już  swobodnie wyprostować. Po chwili czujesz, że odczuwasz rwący ból również w pośladku, dalej  z tyłu uda aż do łydki a w stopie czujesz mrowienie… no klops.

Słaby i już nadwyrężony codziennymi nawykami pierścień włóknisty pękł. Nagłe powiększenie przepukliny krążka międzykręgowego (czyli wypadnięty dysk) spowodowało ucisk korzenia nerwowego (dlatego masz objawy w nodze).

W skrócie twoje leczenie powinno wyglądać tak:

  1. W tym stanie nie możesz pracować. Potrzebujesz zwolnienia od lekarza. Jeżeli lekarz nie zalecił nic innego oprócz leków i zastrzyków (o lekach pisałem tu) albo co gorsza zalecił Ci np. zestaw różnych ćwiczeń to nic dziwnego – niestety jest to bardzo przykry standard.
  2. Umawiasz się na wizytę do fizjoterapeuty lub lekarza z certyfikatem terapeuty MDT McKenziego.
  3. Na wizycie zostajesz  mechanicznie zdiagnozowany i na tej podstawie terapeuta ustali Twoje leczenie.
  4. Systematyczne wykonywanie ćwiczenia leczniczego (reponowanie przepukliny dysku) i stosowanie się do zaleceń terapeuty powoduje, że czujesz się lepiej (np. ból w łydce jest mniejszy i stopa już tak nie mrowi – super).
  5. Po 2-3 dniach idziesz na wizytę kontrolną. Terapeuta zbiera informacje, bada Cię i na tej podstawie wprowadza lub nie modyfikacje do postępowanie leczniczego. W trakcie pracy z terapeutą ból w łydce całkowicie ustępuje i trwale się centralizuje do kręgosłupa. To bardzo pozytywny objaw – oznacza, że Twoja przepuklina jest odwracalna, pierścień dysku trzyma ciśnienie.
  6. W najbliższych dniach czujesz już tylko ból pleców, który zmniejsza się po ćwiczeniu leczniczym.
  7. Stosujesz się się do zaleceń i ból nie pojawia się już prawie w ogóle od 2 tygodni.
  8. Terapeuta przetestował cię mechanicznie czy poprawa jest trwała, czas na modelowanie tworzącej się blizny w pękniętym pierścieniu włóknistym.
  9. Można powiedzieć, że problem masz już za sobą. Stosowanie się do zasad profilaktyki powinno uchronić się przed powrotem choroby.

Powyższy przykładowy schemat leczenia powtarza się u większości moich pacjentów. Zdarza się jednak, że uszkodzenie dysku jest za duże, aby leczyć je zachowawczo – potrzebna operacja. Interwencje chirurgiczną należy jednak traktować jako ostateczność i stosować tylko u pacjentów, u których leczenie zachowawcze nie przyniosło efektu.

 

 

 

Kim jest fizjoterapeuta?

Posted by | Leczenie bólu kręgosłupa | No Comments

W dzisiejszych czasach fizjoterapeuta to  bardzo dobrze wykształcony specjalista w swojej dziedzinie.  Ja zajmuję się leczeniem bólu i niesprawności narządu ruchu, inaczej wyspecjalizowani są terapeuci którzy pracują z dziećmi a jeszcze inny charakter pracy jest z pacjentami typowo neurologicznymi itd.

Fizjoterapeuci dysponują w tej chwili wspaniałą nowoczesną wiedzą, pozwalającą leczyć schorzenia wobec których lekarze rozkładają często ręce i jedyne, co mają do zaproponowania, to tabletki przeciwbólowe.  Dzieje się tak, ponieważ większość problemów bólowych (bóle stawów, pleców, ból karku, rwa barkowa itp.) nie daje objawów w badaniu krwi, prześwietlenie – rentgen w normie, rezonans bez odchyleń… więc co tu leczyć? Pacjent jednak cierpi. Otóż objawy dysfunkcji w narządzie ruchu nie pokrywają się często z opisami rezonansu, tomografu czy nawet prześwietlenia.  Dla większości fizjoterapeutów to oczywisty fakt, ale system kształcenia lekarzy jest tak ułożony, że w dalszym ciągu spora część tej grupy zawodowej nie wie lub w ogóle nie rozumie na czym polega takie leczenie. To, co program kształcenia lekarzy przewiduje z zakresu rehabilitacji/fizjoterapii to totalnie archaiczne informacje, które często obrażają ich inteligencję.

Oczywiście, jak w każdej grupie zawodowej, również wśród fizjoterapeutów zdarzają się osoby zamknięte na nowoczesną wiedzę i utożsamiające rehabilitację z fizykoterapią i masażem. Na szczęście większość wie jak wielką odpowiedzialnością jest leczenie ludzi, dlatego stara się być na bieżąco z doniesieniami naukowymi, a nie tkwi w przestarzałych standardach leczenia. Cieszy mnie również fakt, że lekarze coraz częściej wystawiają skierowanie na terapię manualną czy leczenie metodą McKenzie. Z niecierpliwością czekam na moment, w którym lekarz i fizjoterapeuta będą stanowili szanujący się wzajemnie i znający swoje kompetencje zespół.

Metoda McKenziego w leczeniu kręgosłupa

Posted by | Leczenie bólu kręgosłupa, rehabilitacja, Rwa kulszowa | No Comments

Leczenie bólu kręgosłupa metodą McKenziego

 

Ta metoda leczenia to kompleksowe podejście do problemu bólu kręgosłupa i dyskopatii.  Wyszkolony i certyfikowany terapeuta przeprowadza z pacjentem specjlistyczny dla metody wywiad, badanie (zakresy ruchów, objawy neurologiczne, czucie, siła mięśni itp.). Następnie przechodzi do szukania kierunku repozycji dysku czyli ruchu, który będzie zmniejszał deformację „wypadniętego dysku”.

Nie ma tu żadnej magii ani cudownego nastawiania, tylko rzetelna wiedza oparta na dowodach naukowych, znajomość objawów, ćwiczona godzinami sztuka zbierania wywiadu, doświadczenie w pracy z pacjentem.

Nie jest potrzebny rezonans magnetyczny, tomograf komputerowy czy prześwietlenie (rentgen).  Te badania nie wnoszą prawie żadnych informacji potrzebnych w leczeniu tą metodą. Podstawą diagnozy są objawy zgłaszane przez pacjenta w trakcie wywiadu, badania i terapii.  Podstawową przyczyną bólów w narządzie ruchu jest bowiem mechaniczne (a więc nie stan zapalny) drażnienie zakończeń nerwowych.

Nie wiem dlaczego ta podstawowa wiedza nie może się przebić do programu kształcenia lekarzy. Duża cześć ważnych publikacji w międzynarodowych czasopismach to lata 80′ i 90′.  Gdy zgłasza się do mnie pacjent np. z rwą kulszową  leczony  od kilku tygodni lub, co gorsza, kilku miesięcy „tradycyjnie” przez lekarza specjalistę (tabletki, zastrzyki, prądy, ultradźwięki itp.)  jest mi zawsze bardzo przykro, ale przede wszystkim jest mi wstyd… co gorsza wiele pacjentów jest bezpodstawnie operowanych.

Personel medyczny musi się stale dokształcać (ustawa o lecznictwie), taka arogancka i nieodpowiedzialna postawa nazywa się w etyce niewiedzą zawinioną.  Leczenie „tradycyjne” jest dobrą drogą do nieodwracalnego uszkodzenia dysku, kiedy pozostaje już tylko leczenie operacyjne.

Mechaniczne diagnozowanie i terapia metodą McKenziego pozwala na skuteczne leczenie nawet długo cierpiących pacjentów czy tych zaklasyfikowanych do operacji.

Na szczęście przybywa dobrze dokształconych terapeutów i lekarzy. Grupa lekarzy rozumiejących na czym polega leczenie narządu ruchu i praca fizjoterapeuty, czym jest MDT wg. McKenziego jest coraz liczniejsza.

Czy Voltaren lub inna maść pomoże przy bólu pleców?

Posted by | Bez kategorii, Bóle stawów i kończyn, Leczenie bólu kręgosłupa | No Comments

Problem z maścią jest podobny jak z tabletkami przeciwbólowymi (czytaj więcej). Często nie będą oddziaływać na przyczynę problemu, bo bóle pleców rzadko mają przyczynę pierwotnie mięśniową.

Można sobie wmasowywać w skórę, co się tylko komu podoba, ale nawet super pomada z Rajchu;) nie będzie oddziaływać na przyczynę problem. Degeneracja elementów kręgosłupa (głównie pierścienia włóknistego ) będzie postępować do momentu aż za którymś kolejnym razem maść już na ból nie „pomoże”. Wtedy, kiedy ból zszedł do nogi i pojawia się mrowienie poważnie wzrasta ryzyko niewyleczalności metodą McKenziego i innymi metodami terapii manualnej (leczenie mechaniczne zachowawcze). Co za tym idzie pacjent jest bliżej leczenia operacyjnego (leczenie mechaniczne operacyjne).

Maść jest o tyle lepszym rozwiązaniem od tabletek że nie działa ogólnoustrojowo – wchłania się przez skórę a nie jak tabletka przez przewód pokarmowy. Co więcej, maść musi być wmasowana, a sama się nie wmasuje:) Moim zdaniem sam fakt, że trzeba się położyć na brzuchu i ktoś uprzejmy nam tę maść/żel przeciwbólowy dokładnie wmasuje jest dużym wkładem w jej działanie.

Co to jest łokieć tenisisty?

Posted by | Bóle stawów i kończyn | No Comments

Łokieć tenisisty:

  • to zapalenie nadkłykcia bocznego kości ramiennej
  • w klasyfikacji ICD-10: M77.1
  • ang. lateral epicondylitis, tennis elbow

Choroba objawia się bólem po bocznej stronie łokcia, często promieniującym niżej – do nadgarstka i palców. Nadkłykieć boczny to kostna wypukłość, do której przyczepiają się mięśnie prostujące nadgarstek i palce.

Wyprost - mięśnie prostowniki nadgarstnika.

Za wyprost odpowiadają mięśnie prostowniki nadgarstnika i palców.

Ból może być prowokowany przez siłowe zaciskanie dłoni (wykręcanie mokrej ścierki, chwyt śrubokrętu, manipulowanie w powietrzu trzymanym przedmiotem np. rakieta tenisowa), ale także czynności niewymagające siły np. pisanie na klawiaturze. Generalnie ból w okolicy łokcia często bez większego zastanowienia nazywa się łokciem tenisisty.

Możliwy obszar bólowy. Największe natężenie bólu po bocznej stronie łokcia. Ból może promieniować do przedramienia i nadgarstka.

Możliwy obszar bólowy. Największe natężenie bólu po bocznej stronie łokcia. Ból może promieniować do przedramienia i nadgarstka.

Bazując na swojej praktyce i literaturze sądzę, że udział stanu zapalnego jest w przypadku łokcia tenisisty niewielki. Pacjent ze stanem zapalnym „nie poprawi się” w trakcie pierwszej wizyty i wszystkie czynności będą prowokować ból. A większość pacjentów jednak „się poprawia”.

Na ból mogą składać się między innymi:

  • przeciążenie mięśni prostowników nadgarstka i palców
  • kompresja w stawie ramienno-promieniowym
  • promieniowanie z kręgosłupa szyjnego

Podstawą sukcesu będzie dobre mechaniczne zdiagnozowanie (wywiad i badanie pacjenta) oraz zróżnicowanie czy dolegliwości bólowe nie promieniują z kręgosłupa szyjnego.

Łokieć tenisisty bardzo dobrze i z trwałymi skutkami leczy się zachowawczo (tzn nowoczesnymi metodami fizjoterapii a nie samą fizykoterapią). Przy obserwacji długoterminowej takie leczenie daje dużo lepsze efekty niż np. blokada sterydowa (Bisset L. 2006). Szczerze  odradzam wszelkie zabiegi operacyjne przy braku bezwzględnych wskazań do zabiegu (nie jest nim „dziób kostny” widoczny na prześwietleniu RTG).

 

 

 

 

Czy środki przeciwbólowe to dobry pomysł, kiedy bolą Cię plecy?

Posted by | Bez kategorii | No Comments

Dobry, ale jeszcze lepszym pomysłem jest „… muszę umówić się do swojego fizjoterapeuty” :)

Ale na poważnie. Tabletki przeciwbólowe (NLPZ – niesteroidowe leki przeciwzapalne) w większości przypadków działają tylko objawowo, nie leczą przyczyny bólu. W bólach kręgosłupa stan zapalny rzadko jest przyczyną bólu.

Leki przeciwbólowe przyjmowane doustnie lub w zastrzykach mogą być bardzo przydatne w ostrej fazie (pierwsze dni po pojawieniu się bólu),  ale nie powinny być podstawą leczenia. Niestety często jest to jedyne leczenie w pierwszych tygodniach od pojawienia się bólu. Nierzadko zdarza się, że pacjenci są tak leczeni przez lata (np. ostry ból raz w roku- seria zastrzyków + tabletki)

Bóle kręgosłupa najczęściej mają przyczynę mechaniczną (tzn. dochodzi do mechanicznego drażnienia zakończeń nerwowych) a nie chemiczną (jak w stanie zapalnym, gdy wydzielane są mediatory stanu zapalnego).

Istnieją dwa sposoby leczenia mechanicznego:

  • Metoda McKenziego – MDT (Mechaniczne Diagnozowanie i Terapia) oraz inne szkoły terapii manualnej (np. Mulligan Concept czy OMT Kaltenborn-Evjenth) – jest to leczenie zachowawcze;

  • Operacja kręgosłupa (np. zabiegi artroskopowe).

W świetle aktualnej wiedzy medycznej pacjenci niespełniający bezwzględnych kryteriów kwalifikujących do operacji powinni skorzystać z leczenia zachowawczego prowadzonego przez wykwalifikowanego terapeutę. Jeżeli w ciągu 5 tygodni nie ma żadnej poprawy lub stan pacjenta pogarsza się, chory wraca z powrotem do lekarza specjalisty.

 

 

 

 

 

O radach w stylu: „najlepsze ćwiczenie na ból kręgosłupa”

Posted by | Leczenie bólu kręgosłupa | No Comments

Nie opisuję, jak wyleczyć bóle kręgosłupa  (np. 10 najlepszych ćwiczeń na ból kręgosłupa) *, ponieważ nie jest to zdrowe i bezpieczne.  Tego rodzaju ćwiczenia muszą być dobierane indywidualnie! Jeżeli odczuwasz ból pleców, skorzystaj z doświadczenia osoby, która się na tym zna, gdyż schorzenie to dotyczy struktur, które łatwo jeszcze bardziej uszkodzić.

Tu przykład: jeden z moich pacjentów w 2013 roku usłyszał, że przy bólach kręgosłupa trzeba wzmocnić mięśnie brzucha. Co więc zrobił? Znalazł w internecie trening mięśni brzucha – Aerobiczną 6 Weidera. Nie wiedział, że popularna 6 Weidera nie tylko wzmacnia brzuch, ale też mocno obciąża kręgosłup w zgięciu. Efekt: 8-10 godzin siedzenia w pracy przy komputerze i zły nawyk postawy w połączeniu z tym treningiem spowodowały uszkodzenie dysku i ostry ból kręgosłupa.

Internet jest wspaniałym źródłem informacji. Ale wiem też ile nauki i doświadczenia w pracy z pacjentami kosztowała mnie moja wiedza praktyczna o leczeniu bólów kręgosłupa oraz jak ważne jest indywidualne dobieranie terapii – każde uszkodzenie dysku jest inne, musi więc być inaczej leczone.

*Planuję natomiast wpisy na temat profilaktyki i wskazówek treningowych.

Rwa kulszowa

Posted by | Rwa kulszowa | No Comments

Samo pojęcie rwy kulszowej odciąga uwagę od przyczyny bólu. Bólowe rwanie wzdłuż przebiegu nerwu kulszowego jest tylko objawem mechanicznego drażnienia korzenia nerwowego wchodzącego w skład tego największego w naszym ciele nerwu. Układ nerwowy nie jest chory. Problem leży po stronie kręgosłupa a konkretnie uszkodzonego i uwypuklonego dysku (przepuklina, bulging, przepuklina jądra miażdżystego, dyskopatia), który uciska na nerw w miejscu jego przebiegu przy kręgosłupie.

O zaburzeniu mechaniki kręgosłupa świadczy przyjmowanie wymuszonej pozycji pochylenia tułowia do przodu, w bok, ból przy zmianach pozycji, wstawaniu z pozycji siedzącej itp

Leki przeciwzapalne w formie tabletek czy zastrzyków często (choć nie wszystkim pacjentom) przynoszą ulgę w bólu oraz łagodzą niewielki stan zapalny. Nie docierają one jednak do faktycznej przyczyny dolegliwości czyli przemieszczenia tkanki dysku.

Jeżeli oprócz bólu  wzdłuż nogi  pojawiały się, któreś z poniższych objawów to również nie znaczy, że chory jest układ nerwowy. Te objawy to:

  • mrowienie
  • osłabienie czucia (np. zdrętwiały paluch stopy, słabsze czucie na goleni)
  • osłabienie siły mięśniowej (np. opadanie stopy, problem ze staniem na palcach)
  • osłabienie lub zniesienie odruchów (odruchy wyzwalane są stuknięciem w ścięgna młoteczkiem neurologicznym)

Świadczą o silniejszym ucisku na korzeń nerwowy. Również w takich przypadkach terapia prowadzona w Centrum bardzo często przynosi dobre rezultaty.

nerw kulszowy

Jak NIE leczyć bólu kręgosłupa

Posted by | Rwa kulszowa | No Comments

W sieci możesz znaleźć dużo porad czy ćwiczeń dotyczących leczenia bólu pleców. Informacje otrzymujesz również bezpośrednio od personelu medycznego, rodziny, znajomych.

Często zdarza się, że wizyta u lekarza (rodzinnego czy specjalisty) z powodu bólu kręgosłupa z promieniowaniem do kończyny (nogi czy ręki) kończy się wypisaniem tylko tabletek czy zastrzyków. Nawet jeżeli dolegliwości ustąpią, to takie leczenie w żaden sposób nie wpływa na usunięcie przyczynę bólu. Więc, gdy np. seria zastrzyków się kończy, ból wraca, a Ty jesteś w punkcie wyjścia lub jeszcze gorzej – ból jest coraz silniejszy i uniemożliwia normalne funkcjonowanie.

Wtedy zaczynasz szukać, pytać znajomych… idziesz do kolejnego specjalisty, kręgarza (co odradzam – w kolejnym poście napiszę dlaczego) itp. – historia powtarza się.

Jednym z najgorszych sposobów na leczenie bólu kręgosłupa jest taki:

złe leczenie bólu pleców

Ułożenie z nogami na krześle to pozycja Perlschla. Pogłębia ona deformację dysku międzykręgowego i powoduje jeszcze większe uszkadzanie pierścienia włóknistego. Mimo, że przynosi ulgę w bólu i/lub mrowieniu oddala pacjenta od wyleczenia.

Leżenie w pozycji przedstawionej na pierwszym rysunku to także zły pomysł.

Dlatego proszę uważaj na porady od znajomych czy z internetu. Przykro mi, gdy słyszę od pacjentów że taki sposób postępowania zalecił im ktoś z medycznym wykształceniem, ponieważ – poza drobnymi wyjątkami – jest on całkowicie sprzeczny z aktualną wiedzą medyczną.

Gdy cierpisz na ostry ból, nie siedź, postaraj się jak najwięcej leżeć na brzuchu (jeżeli ta pozycja nie przynosi ulgi, włóż poduszkę pod brzuch). Przede wszystkim zadzwoń do dobrze wykwalifikowanego terapeuty. Fizjoterapeutów i lekarzy z aktualną wiedzą medyczną znajdziesz tu  www.mckenzie.pl – lista terapeutów certyfikowanych.