Czy rehabilitacja pomaga po udarze?

Posted by | Wrzesień 08, 2014 | rehabilitacja, Rehabilitacja neurologiczna | No Comments

Nie ma dwóch takich samych pacjentów po udarze, tak samo, jak nie da się znaleźć dwóch identycznych osób. Nie ma możliwości by dokładnie przewidzieć skutki udaru a jeszcze bardziej nieprzewidywalny bywa wynik rehabilitacji. Mam tu na myśli pozytywny aspekt tej nieprzywidywalności. Po prostu nawet pacjenci po dużym uszkodzeniu mózgu potrafią zaskoczyć – jeśli chodzi o powrót do sprawności i efekty rehabilitacji – nawet bardzo doświadczonych w neurologii lekarzy i fizjoterapeutów.

Mózg, którego cześć została uszkodzona, posiada tak zwaną „plastyczność mózgu”. Zniszczone szare komórki nie regenerują się, ale mózg tworzy nowe połączenia i dostosowuje się do nowych warunków.

Ten etap dostosowywania się jest bardzo ważnym momentem w rehabilitacji. Często po uszkodzeniu OUN (ośrodkowy układ nerwowy – mózg i rdzeń) występuje wzmożone napięcie mięśniowe, czyli tak zwana spastyczność. Jest to patologiczne napięcie, które w trakcie zdrowienia maleje. Tu jest bardzo ważna informacja, z której zdałem sobie sprawę dopiero, gdy zostałem terapeutą PNF: jeżeli rehabilitacja jest źle prowadzona (a to często ma miejsce), w późniejszym etapie zdrowienia reakcje spastyczne utrwalają się  (tworzą zwane reakcje stowarzyszone). Te reakcje są mylnie brane za spastyczność. Ujawniają się w trudnych dla pacjenta sytuacjach. Chodzenie może być taką aktywnością. U osoby przejawiającej te reakcje wygląda to w następujący sposób: kiedy taka osoba siedzi, ręka i noga są swobodne, ręka nie zaciska się, a noga nie prostuje – czyli wszystko jest ok. Ale gdy zaczyna wstawać i iść, wtedy mózg reaguje reakcją stowarzyszoną – występuje wzmożone napięcie mięśniowe w kończynach. Jeżeli rehabilitacja jest źle prowadzona (np. chodzenie wprowadzane jest najszybciej jak się da i bez przygotowania), to mózg nauczy się wykorzystywać to wzmożone napięcie aby uzyskać efekt – pacjent chodzi, bez względu na użyte w tym celu środki – wzmożone napięcie. Oprogramowanie, które przed udarem pacjent miał do używania kończyn ulegnie zmianie (aktualizacji) i nowy (zły) wzorzec może się utrwalić.

Bardzo rozległa jest tematyka rehabilitacji neurologicznej, ale na pytanie:

czy rehabilitacja pomaga po udarze?

Odpowiem: Jest niezbędna. Żadne leki nie zastąpią właściwej rehabilitacji (metody PNF, Bobath dla dorosłych). Mózg trzeba stymulować i kontrolować pojawiające się nieprawidłowe reakcje. Nie można iść do celu po trupach (reakcje stowarzyszone bardzo trudno jest „wyplenić”).